Ses Kayıt Teknikleri ve Mikrofonlama

İyi bir parça ortaya koymak için herkes iyi bir mix önemli diye düşünür ancak mix işin eldekini işleme kısmıdır. Bu sebeple iyi bir iş ortaya koymak, iyi bir materyal gerektirir. İyi materyale ulaşmak için birkaç ana gereksinim var.

Bunun için ufak bir liste yaparsak;

  1. İyi bir “ ürün “ buradaki, ürün sıfatının ifade ettiği iyi bir enstrüman veya iyi bir vokaldir.
  2. İyi bir kayıt zinciri
  3. İşini iyi bilen bir tonmaister ve ekibi.

 

Pek çok enstrümanı kaydetmek için farklı mikrofon ve mikrofon seçenekleri mevcuttur. Bunlardan da kısa kısa bahsedebiliriz ancak bizim için önemli olan konu “ vokal kaydı “

 

Vokal Kaydında Mikrofonlama

Vokal mono bir ses kaynağıdır. Bu sebeple tek mikrofon kullanmak daima en iyi sonuca ulaşmada başarılı bir seçim olacaktır. Stereo mikrofonlama kullanılmamasındaki asıl amaç ise faz problemini engellemektir.

Seçilecek mikrofonda burada önemlidir. Kullanılacak mikrofon genelde geniş diyafram olmalıdır. Ancak küçük diyaframlarda kimi zaman çok değişik ve başarılı sonuçlar veriyor bu sebeple elde mevcutsa denemekte fayda var bence.

Mikrofonun konumu ise oda içindeki camlardan (akustik düzenleme yoksa ) uzak olmalıdır. Köşelerde bas frekanslarda sıkıntı yaratacağından sorun olabilir. Bu sebeple mümkün olduğunca odanın ortasında bir konumlama oldukça başarılı sonuçlar sunacaktır.

Odadaki akustik düzenleme olmaması durumu kayıtlarda başarıyı düşürecektir. Bu konuda en pratik çözüm akustik düzenleme amaçlı kullanılan reflexion fitler ve türevleridir. Uygun fiyata son derece başarılı sonuçlar sunmaktadır.

 

Vokal Kaydının Kompozisyondaki Şekilleri

Sequencerlar pek çok özelliği ile mükemmel yazılımlardır bunların en mükemmel yanı ise duble kayıtların çok kolay yapılabilmesidir. Bu sebeple bir vokal kayıt edilirken pek çok farklı tonlama yapılabilir örneğin daha tiz bir duble veya daha pes bir duble kullanmak farklı sonuçlar kazandırabilir. Buda genel kompozisyon içinde çok derin ve kuvvetli bir vokal soundu ortaya koyulmasında en güzel yöntemdir. Ancak yine altını çizmek lazım bunları yapmak vokali daha güzel ve dinlenebilir hale getirir ama kötü bir vokali iyi bir vokal haline ne yazık ki getirmez.

Hazır başlamışken en genel soruya bir cevap verelim, “vokali kaç kanal alalım” benim görüşeme göre vokalin en az 2 kanal ana vokal 2 kanal back alınması gerekir en temel neden burada elde data bulunmasıdır. Tonmaister mix yaparken elinde bu tip 2 ses olması onu rahatlatacak ve beğenmediği yerde diğer vokali kullanabilmesidir.

Vokallerde değişik efektler hariç çok fazla efekt vermemek gereklidir bunun sebebi ise iyi olan doğalı her zaman doğal bırakmak tek kelime ile başarıdır.

 

Enstrüman Kayıtları

Enstrüman kayıtları almak, her enstrüman için farklı mikrofon konumları ve farklı mikrofonlar gerektirir. Bu şartları karşılamak her zaman kolay değildir. Enstrümanların farklı konumları vardır demiştim birkaç örnek verirsek gitarları 12. perde civarından almak daha güzel bir ses verir. Vurmalı çalgıların büyük kısmında overhead mikrofonlar başarılı sonuçlar verir. Bunlar özetsel bilgiler ancak uygulama sırasında en doğru sonuçlara ulaşabilirsiniz bunun nedeni ise odanın ve enstrümanların birbirinden farklı oluşudur.

 

Stereo Mikrofonlama Teknikleri

Stereo mikrofonlama tekniğini uygularken muhakkak iki adet mikrofona ihtiyacımız vardır. Genelde iki mikrofonun da aynı marka ve model olmasında fayda vardır. En çok kullanılan teknikler olarak 7 adet stereo mikrofonlama tekniğini söyleyebiliriz. Bunlar: XY, AB, MS en başta tercih edilenler ve alternatif olarak NOS, DIN, ORTF, Blumlein teknikleri olarak sıralayabiliriz.

XY: Bu teknikte iki adet unidirectional mikrofon kullanılır. Bu mikrofonlar üst üste birbirine mümkün olduğunca en yakın şekilde biri 50 derece kadar sağa diğeri de aynı derece kadar sola bakacak şekilde hizalanır. Genelde unidirectional mikrofonların bas ses alma çevresi daha fazla olduğundan iki mikrofon arasındaki bas dengeleri daha sağlam olur. Mikrofonun ön tarafı nereye bakıyorsa o noktadan gelen tiz ve mid sesler daha yüksek olacağından merkezden okunduğu zaman bu frekanslar bass frekanslara göre daha dengesiz olacaktır.

AB: Bu teknikte mikrofonlar yan yana ve aynı yöne bakacak şekilde (aynı noktaya değil) aralarında biraz mesafe bırakılarak yerleştirilir. Bu teknikte kayıt yapıyorsanız iki mikrofondan gelen sinyali monoya çevirmeyin aksi taktirde faz problemi yaşayabilirsiniz. Eğer monoya çevirmek gereği duyuyorsanız o zaman stereo mikrofonlama tekniği olarak XY tekniğini tercih edin bu teknikte mikrofonlar birbirlerine çok yakın olduklarından iki mikrofona ulaşan ses arasında faz farkı oluşturacak kadar gecikme olmaz.

MS: Bu ilginç bir tekniktir. Diğer tekniklerde mikrofonun markası aynı olmalı hatta fabrika çıkış süreleride birbirine en yakın olmalıdır. Bu teknikte kullanılacak mikrofonların ses alma yönleri birbirlerinden farklı ve iki mikrofonun da kullanılma işlevi birbirinden farklı olacağı için aynı marka mikrofon gerekmeyebilir.

Bu teknikte unidirectional ve bidirectional mikrofonlar kullanılır. Unidirectional mikrofon ses kaynağına doğru bakarken bidirectional mikrofon tam sağa (diğer tarafı tam sola) bakacak şekilde üst üste yerleştirilir. Bu teknik için 2 stereo kanal açılır (veya 4 mono). Mono kanallar olarak açtığımızı düşünürsek. 1. ve 2. mono kanala unidirectional mikrofonun sinyali verilir ve bu kanallar sağa ve sola tam olarak yatırılır. 3. kanala bidirectionlal mikrofonun sinyali yönlendirilir. 4. kanala bidirectional mikrofonun sinyali fazı ters çevrilerek gönderilir. 3. ve 4. kanallar da tam sağa ve tam sola yatırılır. 3. ve 4. kanallarda eş oranlı olacak şekilde ses seviyesini yükseltip azaltarak stereo alanı genişletip daraltabilirsiniz. Bu teknik uzak mikrofonlama tekniği olarak kullanılır ve minimum 3 metre yakınlıkta kullanılması tavsiye edilir. Uzak mikrofonlamada yansıma sesleri yakın mikrofonlama tekniğine göre daha etkili olacağından dolayı bu tekniğin kullanacağı alanın akustik iyileştirmesi iyi olmalıdır.

NOS: Unidirectionel mikrofonların diyaframları arasında yaklaşık 30 cm kadar mesafe olmalıdır ve 90 derecelik bir açı ile bakmalıdır.

DIN: NOS tekniğindeki açı korunarak diyaframlar arasındaki mesafe 20 cm e kadar indirilir.

ORTF: DIN ve NOS tekniğindeki açı 20 derece arttırılır ve mikrofon DIN tekniğinden 2-4 samtim kadar daha yakınlaştırılır.

Blumlein: XY tekniğindeki mikrofonlama biçimini eğer bidirectional mikrofonlarla yaparsanız bu tekniği elde etmiş olursunuz. Tam anlamıyla 4 yönlü bir stereo tekniği diyebiliriz. Genelde ambians seslerinde tercih edilir. Gayet geniş bir stereo etkisi sağlar. Bu teknikte akustiğin iyi olması çok önemlidir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest

X
Share This