Reverb Çeşitleri ve Reverb Parametreleri

Reverb Çeşitleri ve Reverb Parametreleri Nelerdir?

 

Üç çeşit reverb vardır:

Spring reverb: Reverb efektleri oluşturmak için nispeten basit ve ucuz bir yöntem sağlar. Bir ses sinyali, yayın bir ucuna (veya birkaç yay) bir dönüştürücü ile gönderilir ve bu, yay boyunca ilerleyen dalgalar oluşturur. Spring’de hareketin bir kısmını elektrik sinyallerine dönüştüren başka bir transducer ( dönüştürücü) var ki bu da kuru sese ekleniyor.
Analog reverb: Spring (yay) ve plate (plaka) reverb’den oluşur. Herhangi bir dijital matematiksel hesaplama kullanmayan mekanik aksamlar yoluyla elde edilen reverb‘lerdir. Gitar amfilerinde spring reverb bulunur.
Dijital Reverb: Yazılım veya donanım tabanlı sinyal işlemciler yardımıyla matematiksel hesaplamalar ve algoritmalar yardımıyla elde edilen reverb’lerdir. Cubase, Pro Tools, FL Studio gibi yazılımlarda kullandığımız tüm reverb’ler yazılım tabanlı dijital reverb’lerdir. Donanım tabanlı dijital reverb’ler arasında Lexicon, TC Electronic gibi belli başlı markalar sayılabilir.

 

Reverb Parametreleri Nelerdir?

 

Reverb cihazlarında taklit edilen ortamın özelliklerini değiştirmeye yarayan bir çok parametre bulunur. Stüdyolarda kullanılan reverb’lerin çok sayıda ayarlanabilir parametresi olmasının sebebi yansıyan sesleri dramatik bir şekilde etkileyen çok sayıda çevresel etken olmasıdır. Sert yüzeyleri olan kapalı bir alanda yansımaların sönmesi hatırı sayılır bir zaman alacaktır. Buna rağmen evinizdeki herhangi bir odada yansıyan sesler nadiren dikkatinizi çeker. Bu durum insan kulağının bu yansımalara ne kadar alışkın olduğunu ve doğal algıladığını gösterir. Sesin duvarlardan her bir yansıması olayı daha karmaşık hale getirir ve yansıyan tüm ses dalgaları hızla diğer yansımalarla birleşir ve daha da kompleks bir hal alır. Bu da doğal bir reverb elde etmenin zorluğunu ve neden kaliteli bir reverb sahibi olmanız gerektiğini açıklar.

Reverb cihazlarında taklit edilen ortamın özelliklerini değiştirmeye yarayan bir çok parametre bulunur:

En sık kullanılan reverb parametreleri: early reflection pattern, pre-delay time, decay time ve high-frequency damping’dir. Bunların dışında reverb üzerinde daha bir çok parametrenin değiştirilebileceği düğmeler bulunabilir fakat bu saydıklarımız en önemli ve etkili olanlardır.

Early reflection pattern: İlk yansımaların modellenmesi anlamına gelir. Reverb ünitesini dizayn edenler tarafından yaratılan plate (Plaka, ilk üretilen reverb tiplerinden. Bu sistemde metal bir levha yardımıyla reverb sesleri elde ediliyordu), hall (salon), chamber (oda, bölme), tiled room (fayans kaplı oda) vb. ortamları modellemeye yarayan ve bazı modellerde oda boyutunun da ayarlanabildiği bir parametredir.

Pre-delay: Orjinal ses ile ilk yansımaların başı arasındaki süredir ve oda büyüklüğünün algılanmasını değiştirir. Pre-delay kullanmak algılanan oda boyutunu değiştirmenin basit bir yoludur ve aynı zamanda orjinal ses ile reverb sesini birbirinden ayırmakta da kullanılır.

Decay time: Sadece ilk yansımaların değil, tüm reverb seslerinin süresini gösterir.

High frequency damping: Bu parametre toplam reverb süresini azaltmadan sadece tiz frekansların reverb süresini azaltmamızı sağlar.

Bu parametreleri kullanarak elde edebileceğiniz seslerin çeşitliliği fazladır. Çok küçük oda boyutları ayarlandığında reverbe gönderdiğinizden daha kuru bir sesle bile karşılaşabilirsiniz. Reverb üzerinde oda boyutunu ayarladığınızda aslında reverb içindeki bir çok parametre ile birden oynamış olursunuz. Bu parametrelerin çoğu ulaşılabilir değildir. Ama zaten ayarlanabilir olsalar bile kullanıcının bunları kullanarak verimli olması oldukça zordur.

 

Reverb Kullanırken işimize yarayacak birkaç ipucu:

Kayıt stüdyoları eskiden beri kayıtlara reverb eklemek için spring, plate reverb’ler ile gerçek odalardaki yansımaları kullanmaktadır. Ama artık digital reverb‘ler her yerde kullanılmaktadır. Ancak digital reverb’lerin başarılı bir ses üretebilmeleri için oldukça karmaşık dizaynları olması gerkmektedir. İnandırıcı bir reverb efekti elde etmek için saniyede 1000 – 3000 arası echo yaratılmalı ve bunların aralarındaki süreler mümkün olduğunca rasgele olmalıdır.

Erken yansımalar bir multi-tap delay ile yaratılabilir. Delay zamanı uzadıkça vuruşların şiddeti düşmelidir. Bu yansımalar odanın büyüklüğü hakkında beynimizde bir fikir oluşmasını sağlar. Ancak gerçek hayatta bu ilk yansımalar sadece basit echolar değildir. Yüzeye çarpan sesin tamamı yansımaz. Yansıyan sesin de bazı frekansları çok yansırken bazıları az yansır. Sadece temiz echolar üreterek reverb yaratmaya çalışan bazı ucuz reverb ünitelerinin ve plug-in’lerin seslerinin neden kulağa doğal gelmediğini buradan anlayabiliriz. Ard arda gelen ilk yansımalar üst üste bindiğinde aralarındaki faz farkları yüzünden kompresyona uğrar ve bazı frekanslardaki sesler duyulmaz hale gelir.

Günümüz müziğinde çok miktarda reverb kullanmaktan kaçınılmakta, bunun yerine sözde ambiyans algoritmleri kullanılmaktadır. Bunlar aslında ilk yansımaların alınıp geç yansımaların çok az alındığı veya hiç kullanılmadığı reverblerdir. Bunların kullanılmasında amaç reverbün sesi bulanıklaştıran etkisi olmadan ortam hissinin sağlanmasıdır. Bu şekilde yakın mikrofonlamayla alınmış seslerin miks içine daha iyi oturması amaçlanmaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest

X
Share This