Equalizer Nedir? Equalizer Nasıl Kullanılır?

Equalizer Nedir? Equalizer Nasıl Kullanılır?

 

Equalization ses sinyali içinde belli bir frekans aralığındaki kısmın gücünün artırılması veya azaltılmasıdır. Kaydettiğimiz ses (veya enstrumanın ürettiği ses) değişik frekans aralıklarında farklı güçlerde sesler içeren karışık bir sinyaldir. Basit bir eq üzerindeki bas düğmesini saat yönünde çevirirseniz belli bir frekans aralığındaki (genellikle 500 Hz in altında bir aralık) sinyali artırmış olursunuz. Bu işlemin tonu etkilemesinin esas sebebi temel frekanslarla harmonik frekanslar arasındaki dengelerin değişmesidir.

shelf ekolayzır: Ayarlandığı frekans ve tiz tarafındaki tüm frekansları (high-shelf) veya bas tarafındaki tüm frekansları (low-shelf) yükseltmeye veya alçaltmaya yarar.

Peak ekolayzır: Ayarlandığı frekansa belli bir uzaklıktaki bir bölgedeki frekansları etkiler.

Bandwidth: Q harfiyle gösterilen değer bu bölgenin genişliğini (bandwidth) anlatır. Başka bir ifadeyle ekolayzırın ayarlandığı frekansın bas ve tiz tarafında ne kadarlık bir bölgeyi etkileyeceğini gösterir. Bu bandın genişliği oktav olarak belirtilir. Ancak Q değeri arttıkça etkilenen bölgenin genişliği (yani kaç oktavlık bir alanı etkilediği) azalır. Q değeri ile bandwidth arasındaki ilişki için aşağıdaki grafikten faydalanabilirsiniz.

Q Değeri    Bandwidth

0.7              2 Oktav

1.0              1 1/3 Oktav

1.4              1 Oktav

2.8             1/2 Oktav

Ekolayzırın etkisi dB cinsinden ifade edilir. Çoğu ekolayzır 12 dB’lik yükseltme veya azalma sağlayabilir (yani sinyali 4 kat güçlendirebilir veya azaltabilir).

Shelf eq en bas veya en tiz kısımdaki 3 oktavlık alan kullanılarak genel tonun değiştirilmesi için kullanıldığında iyi sonuç verir. 320 Hz’e ayarlanmış bir low-shelf eq veya 2500 Hz ve üstündeki kısımlara ayarlanmış bir high-shelf eq ile efektif sonuçlar elde edilebilir.

Shelf eq ile sinyal gücünün düşürülmesi yükseltilmesine göre daha iyi sonuç verir. En üstteki oktavlarda (10 kHz – 20 kHz) noise (hiss) genellikle yüksektir. Bu en alttaki oktavlar (20 Hz to 40 Hz) için de geçerlidir. Bu yüzden daha parlak veya daha bass sesler elde etmek için peak eq kullanmak daha doğrudur. Daha parlak (bright) sesler elde etmek için 5 kHz civarında 2 oktavlık bandwith değeri kullanarak (Q= 0.7) denemelerinize başlayabilirsiniz. Bas frekanslarda genel bir yükselme sağlamak için ise 80 Hz civarında yine 2 oktavlık bir bandwith kullanarak başlayabilirsiniz.

equalizer

Q değeri 1 iken bandwidth 1 1/3 oktav olacaktır. Bu değer farklı enstruman gruplarında kullanılacak Q değeri için sınır niteliğindedir. Davul gibi vurmalı çalgılar için 2.8 e kadar düşük Q değerleri kullanmak ve vokal, telli çalgılar gibi melodik enstrumanlar için 0.7 gibi daha geniş bantları temsil eden Q değerleri kullanmak daha doğru olacaktır.

Genel bir kural olarak eq ile frekansları güçlendirmekten kaçınıp daha çok fazlalıkları kırpmak için kullanmaya çalışmak daha iyi sonuç verir. İnsan kulağı belli frekanslardaki seslerin kısılmasına alışkındır (muhtemelen ses absorblayan materyallerden dolayı). Bir frekans aralığının yükseltilmesi azaltılmasından daha kolay fark edilir. Ortalama olarak 6 dB’lik yükseltme ile 9 dB’lik azaltmanın fark edilirlikleri eşittir. Bu yüzden eq kullanırken önceliği istenmeyen seslerin azaltılmasına vermek gereklidir. Deneyimli biri tarafından yapılan bir mixin ardından kullandığı miksere göz atacak olursanız, eq’nun daha çok azaltma yönünde kullanıldığını görebilirsiniz.

Yeterli tecrübe kazanana kadar eq kullanırken 6 dB’den fazla yükseltme yapmamaya çalışmak doğru bir yaklaşım olacaktır. 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest

X
Share This